True
Onrecht.TV - TV kijken via internet, de beste Onrecht tv-programma's bij elkaar! Nederland.FM   Nederland.TV   Contact   Privacy & Cookies  

Joris zoekt Troost - Alle afleveringen
Joris zoekt Troost
Joris zoekt Troost: De laatste gang

Tot lang na de Tweede Wereldoorlog houdt Nederland vast aan de door de kerk voorgeschreven rituelen en regels, ook al doen die soms pijn. Zo worden bij de katholieken kindjes die tijdens of vlak na de geboorte sterven weggestopt in anonieme grafjes aan de rand van het kerkhof. Maar met de ontkerkelijking verdwijnt de eenvormigheid van rouwen en begraven. Er komt meer aandacht voor rouw en rouwverwerking. En de kindjes die ooit in ongewijde aarde werden begraven krijgen de afgelopen jaren steeds vaker een naam en een grafsteentje, een bewijs dat ze hebben geleefd en dat er om hen is gerouwd. In de jaren 70 doen, met de komst van Surinamers en arbeidsmigranten uit Marokko en Turkije, ook rouw- en uitvaartradities van andere culturen hun intrede. Islamitische bewassingen, Creoolse uitvaarten waarbij dragers dansend met de kist op de schouders naar het graf gaan, het was toen in Nederland ongekend. Djena Roehoeputy geeft workshops lijkbewassing aan islamitische vrouwen: 'De levenden proberen een bijdrage te leveren aan de overgang naar het hiernamaals'. Een keerpunt in de geschiedenis van persoonlijke rouw- en uitvaartrituelen is de uitbundige begrafenis van Manfred Langer, eigenaar van de roemruchte discotheek de IT in Amsterdam. Voor het eerst zag Nederland een laatste afscheid in de vorm van een feest. De lijkauto, een knalroze limousine , rijdt door bomvolle straten. Mensen zijn gekleed in bonte kleuren, er is drank op de begraafplaats. Zijn beste vriendin Imca Marina: 'Manfreds begrafenis gaf aan dat Nederland aan verandering toe was. Hij heeft dat heel goed gedaan en daar was moed voor nodig, want er kwam ook veel kritiek op. Maar hij heeft iets opengebroken dat niet meer kon worden teruggedraaid. Vóór zijn begrafenis was het ongebruikelijk om een persoonlijke uitvaart te houden, nu zie je niet anders.' Ook de opkomst van het cremeren (in Nederland pas sinds 1955 wettelijk toegestaan) brengt vele nieuwe rituelen met zich mee.



Joris zoekt Troost
Joris zoekt Troost: Doodstil

September 1997. Nederland rouwt massaal om Meindert Tjoelker, de Fries die tijdens zijn vrijgezellenavond in Leeuwarden wordt doodgeslagen. Televisie- en radiozenders houden een minuut stilte. Scholieren vormen een lang rouwlint door de stad en duizenden mensen nemen deel aan de eerste grote stille tocht in Nederland. Voor het eerst klinkt het begrip 'Zinloos geweld'. Politiechef Cees Bangma is na twintig jaar nog steeds ontroerd als hij terugblikt op dat moment: 'De stilte was zeer indrukwekkend. We stonden letterlijk stil bij de zinloze dood van Meindert en zeiden daarmee: dit willen we als samenleving niet. De saamhorigheid die daaruit voortkwam ontroert mij tot op de dag van vandaag.' Sindsdien is het een ritueel geworden: gedeelde verontwaardiging over zinloos geweld en medeleven met het slachtoffer en de nabestaanden. Talloze stille tochten volgen, voor Froukje en Marianne, René, Daniel. Iconen tegen wil en dank. Hun namen zijn nooit alleen meer hun namen, maar zijn symbool geworden voor zinloos geweld. De vader van Joes Kloppenburg, Jan: 'Ik ken veel ouders die een kind verloren wiens naam buiten hun familiekring niemand meer iets zegt. Voor ons is het een troost dat zijn naam niet vergeten wordt.' Zo wordt een zwijgend protest steeds meer het ideale middel om maatschappelijke verontwaardiging te delen en te uiten. Tot 2004, met de moord op Theo van Gogh wordt de stilte doorbroken. Vrienden roepen tot een kabaalwake, want stilte kan de woede om wat er gebeurd is niet uitdrukken. Een stille tocht verandert in publieke woede. Onderhuids onbehagen wordt luidkeels uitgeschreeuwd. Publieke betrokkenheid neemt in de jaren daarna steeds andere vormen aan, bijvoorbeeld als kinderen vermist worden. Dankzij sociale media komt het verdriet dichterbij, net als de behoefte om wat te betekenen. Joris gaat op zoek naar de troost van de straat, het massaal en actief meeleven met slachtoffers van zinloos geweld.